GÜLEN YAPILAR -AĞLAYAN YAPILAR
Mualla Akgün
İzmir Büyükşehir Belediyesinin Tarihe Saygı Yerel Koruma ödülleri 21 kez düzenlenerek ödüller sahiplerine verilmiştir.
İzmir Büyük Şehir Belediyesi, Kent Tarihi Tanıtım Turizm Dairesi Başkanlığına müracaat eden 72 başvuru içinden, değerlendirmeye alınan 50 eser arasında Ödemiş Birgi Bademli de vardır..Tarihi Yapıda Yaşam Yaşam,Geleneksel Zanaatların yaşatılması,Tarihi Yapıda Ticaret Ödülleri Birgi ve Bademli Ödemiş arasında paylaşılmıştır..
İlk ödüller 2003 yılında verilmiştir.Bu yapılar geçmişi günümüze aktaran yaşayan yapılarımızdır.
Binaların ve içindeki yaşayan insanlarımızın ,hepsinin bir hikayesi vardır.Mühim olan bu hikayelerin günümüze ulaşmasıdır.Somut ve soyut kültürel mirasın, geleneklerin yönlendirmesi ile bugünlerde bilinip yaşatılmasıdır.
Bu hikayeleri ve kültürümüze sahip çıkanlar ev sahipleri İzmir Büyükşehir Kent Tarihi Turizm Dairesi Başkanlığından ödüllerini almışlardır.
Tarihi yapıda geleneksel zanaatların yaşatılması :Esaslı Onarım,
Tarihi Çevre Ve kültür Varlıklarını Koruma dallarında ödüller verilmiştir.Bu ödüller:
Necla Umur Evi :Tarihi yapıda Yaşam Ödülü:(Birgi Ödemiş) Jüri Özel Ödülü
Nurten - Halil İbrahim Otkıran Evi : Tarihi yapıda Yaşam Ödülü :(Birgi Ödemiş)
Esma- İbrahim Çetinkaya /ALMAN HAFIZ evi : (Bademli Ödemiş) Tarihi Yapıda Yaşam Ödülü;
Hatice-İbrahim Çetin /DÜLGERLER evi:Tarihi Yapıda Yaşam Ödülü
Tarihi Mekanda Geleneksel Zanaatların Yaşatılması Ödülü :
Erol Yünel /KECEÇİ evi -Bademli Ödemiş Jüri Özel Ödülü
Tarihi Yapıda (Üretim Ticaret):Tarihi Töngül Pide Fırını (Ödemiş)
Tarihi yapılar ekseriyetle evin sahibinin mesleğiyle adlandırılmaktadır.Bu güzelliklerin yaşanması Bademlide doğup büyüyen bir kadın olarak beni ve insanımıza mutluluk vermektedir.
Bu yapıların bugüne ulaşıp ödül alması,2017 yılında yapılan Kale İçi Sokak sağlıklaştırılmasının yapılmasının önemi büyüktür.Ödüllü Yapıların önü açılmış görünür kılınmıştır.Özellikle Çatıların yenilenmesi korumanın temel taşıdır.Dış etkilerden yağıştan sudan korumak yapıların ömrünü uzatmaktadır..
Ayrıca Keçeci Evi gibi içinde yaşanılıp, yaşatılmasıdır. Birgi Evleri,Bademli Tarihi Evleri ,bu ilgiyi hak etmektedir.
Benim doğup büyüdüğüm Sülale ismimizin olduğu, Merkez Hayrettin Efendi Caminin doğu arka tarafında, HAMİTLER sokağında bulunan ,
BAKKALLAR Evi: Cumbalı Evin nadide örneği: ağlayan ev olmuş,ömrünü bitirmiş yıkılmaya mahkum olmuştur.
Gönül ister ki bu konuyu tam bilmiyorum.Röleve leri çizilmiş arşiv bilgisi alınmış olsun. Cumba; İki katlı Tarihi evlerin en belirgin elemanıdır.2 katlı evlerin orta aksı üzerinde yer almaktadır.Taş ve sıvalı cephe üzerinde ahşap konstürksiyonlu dikdörtgen bir kütle konumundadır.Odalar orta aksın iki yanındadır.Bulunduğu sokağa hareketlilik vermektedir. Bu evler ekonomik gelişmişliğin simgesi konumunda variyetli kişilerin evleridir.
TERZİ AHMET Evi / TERZİLER Evi:
Dış Sofalı örneklerin özelliğini taşımakta,Sofa (Çardak), Zemin kat taş duvar hizasından yükselmiştir.Sofanın sokağa bakan çıkmasında mastapa ve abdasık bulunmaktadır.
Yaşadığım evin bitişiği hatta katlar arası geçişi sağlamak için iki ev arasında kapısı vardı.Komşuculuk bu kapıdan sağlanırdı.Bugün yerel basınında yazdığı gibi tedbir alınmasına karşın kendi yükünü taşıyamaz hale gelmiş yola devrilip yıkılmıştır. Ağlamaktadır.
HALİL HAFIZLAR evi : Akçalı Mahallesi, Şükrü Efendi sokakta Merkez Hayrettin Efendi Camiinin kuzey cephesinde Halil Hafızlar Evi, Orta sofalı çıkmalı kültürel mirasın sivil örneklerindendir..
Zemin kat taş duvar üzerinde ki çıkmalar eli böğründe payandalar ile desteklenmiştir.
Ödemiş Belediyesinin profillerle desteklediği koruma tedbirlerini bile dayanamayıp aynı hazin akibeti yaşamıştır. Ağlamaktadır.
2026 yılı ,Yaz döneminde İzmir de bulunan Mimarlık Fakültelerinin Öğrencileri ile yaz okulu yapılarak, Kültürel Mirasımızın Sivil Mimarlık örneklerinin arşiv kayıtlarının alınması,Geleneksel Mimarinin yerel ölçekte korunmasının alt yapısını oluşturacaktır.
Gerçi Birgi Mahallemize ekseriyetle İstanbul da bulunan Mimarlık Fakültelerinden yaz okulu öğrencilerimiz gelmiştir. Güzel çalışmalar yapılmıştır. Mimar Sinan Üniversitesi Prof.Dr:Metin Sözen Hocamız ve Katkı koyan Yerel Yöneticilerimize destek veren halkımıza buradan minnet, teşekkürlerimi sunmak isterim.
Bademlide 2017 yılında, Beykent Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Doç Dr: Bilge Gönül Yıldırım Hocamız başkanlığında yaz okulu öğrencileri hem Ofisimde stajyer olmuşlar, Bademli Kaleiçi sokakta stajlarını icra etmişlerdir.
Buradan Ödemiş Bademli Kültürel Mirasına katkı koyan Bilge Gönül Hocamız ve ekibine Yerel yöneticilerimize minnet teşekkürlerimi sunuyorum.