Birliğin Şehri Birgi-2(*)

Söyleşi: Mehmet Kuzu(**)

Bu ve gelecek hafta köşemde bir söyleşiye yer vereceğim. www.sosyalekonomi.org adlı internet sitesinde Sayın Mehmet Kuzu, Birgi Muhtarı Sayın Mutlu Sulukan ile kooperatifler üzerine konuşmuş. Okurlarımızın hem Birgi'deki kooperatifçilik konusunda bilgilenmek isteyeceklerini ve ulaşamayacaklarını düşünerek paylaşıyorum. – Mutahhar Aksarı

 'Aslında çoğu insan kendini ray nereye giderse oraya gitmek zorunda olan bir tren gibi yaşıyor ve çoğu zaman bunun farkında değil.'

Varoluş ve Psikiyatri, Engin Geçtan

M.K.: Kooperatif şu an ne durumda?

M.S.: Kooperatifimiz şu an iflas durumundadır. Yaklaşık 10 yıldır bu iflas süreci devam etmektedir. Kooperatif kapalı duruma geçmiştir ve kooperatifin ortaklara ya da ortakların kooperatife bir katkısı yoktur. Çoğu kooperatif ortağı, resmi olarak ortaklıklarını sonlandırmıştır.

M.K.: Siz kooperatifte aktif görev aldınız mı?

M.S.: Kooperatifin ilk kuruluşunda, Mart 1998'de muhasebe sorumlusu olarak çalışmaya başladım. Bu çalışmamı sürdürürken kooperatifin ortağı da oldum. Kasım 2000'de askere gittiğimden kooperatif bünyesindeki çalışmam sonlandı. Ortaklığım, 2007'ye kadar devam etti.

M.K.: Kooperatif ortaklığından neden ayrıldınız?

M.S.: Kooperatif yönetiminin şeffaf olmaması sebebiyle ortaklar olarak güven kaybı yaşıyorduk. Ortaklığımın son zamanlarında ürünlerimi kooperatif değerlendiremiyordu ve kooperatifin alabildiği ürünler için geri ödemelerimizi almakta zorluk çekiyorduk. Ürettiğim sütü kooperatife teslim ettiğimde başlangıçta 15 günlük geri ödemeler olurken bir anda geri ödeme ayda bire yükseltildi.

Kooperatif, sürekli borçlanmaya başlamıştı. Borçların miktarı takip edilemedi, gayrimenkullerimiz satışa çıktı ve kooperatif kıymetli yerlerini kaybetti. Gün geçtikçe artan bu sorunlar, beni ve çevremdeki pek çok kooperatif ortağını kaygılandırıyordu. Tüm bu sebeplerle ortaklığımı sonlandırdım.

M.K.: Kooperatifin denetimleri düzenli olarak İlçe Tarım Müdürlüğü tarafından yapılıyor muydu?

M.S.: Yapılan denetimler yeterli değil. Denetimlerin il müdürlükleri ya da Ankara tarafından yapılması gerekiyor. Kooperatiflerin denetimleri, bakanlık tarafından yapılmalı diye düşünüyorum.

M.K.: Kooperatiflerin başarılı ve sürdürülebilir olması sizce nasıl sağlanabilir?

M.S.: Kooperatifin SGK ve vergi ödemeleri, düzenli ve şeffaf şekilde takip edilebilir. Ödeme gecikmeleri anlık olarak kontrol edildiğinde sorumlu kişiler üzerinden zimmet süreci başlatılabilir.

Genel kurullarda yapılan rapor sunumları, hem idari hem mali açıdan yetersiz olmakta. Bu nedenle kooperatifler, günden güne kan kaybetmektedir. Bu kayıplar da en çok güven bunalımına ve birliğin, dayanışmanın bozulmasına neden olmaktadır.

M.K.: Birgi'de başka kooperatif var mı?

M.S.: Yaklaşık 10 yıl önce Birgi Sulama Kooperatifimiz kuruldu. Birgi Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'ndeki olumsuz durumlardan etkilenen sulama faaliyetlerini yeni kurulan bu kooperatifimiz üstlendi. Bu kooperatifimizin çalışmaları, başarılı bir şekilde devam etmektedir. Başarıyı kalıcı hale getirmek için tedbirlerimizi alıyoruz.

M.K.: Kooperatifçilik hakkındaki sizin genel olarak düşünceleriniz nasıl?

M.S.: Kooperatifçilik, çiftçilerimiz ve yerel kalkınma için çok önemli. Her ne olursa olsun kırsal alanda kooperatifçiliğin güçlenmesini sağlamalıyız çünkü birlikten kuvvet doğacağına inanıyorum. Bunun için ne gerekiyorsa Birgi'de yapmaya hazırız. Kültürel mirasa sahip ve tarihi köklü olan beldemizin geleceğimiz olan çocuklarımıza şimdiki güzelliklerle kalmasını istiyoruz. Yerinden kalkınmaya yönelik projeleri destekliyoruz.

M.K.: Söyleşi teklifimizi kabul ettiğiniz için çok teşekkür ederiz. Sizlerin öncülüğünde Birgi'de kooperatifçiliğin gelişmesini temenni ederiz.

SON

________

*    https://sosyalekonomi.org/birligin-sehri-birgi/ Erişim:24.12.2020-11:41

**  Yaşam odaklı teknolojiler ve birlikte yaşama kültürü alanında çalışır. Tarım, gıda güvenliği/güvenilirliği ve sürdürülebilir işletmeler konularına kafa yorar. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO)'da 'Girişimcilik Ulusal Danışmanı'dır. Genç İşi Bilimsel Araştırma ve Geliştirme Eğitim Kooperatifi (2015) ile Yaren Fikri Mülkiyet Hakları ve Proje Danışmanlığı Kooperatifi (2020) kurucu ortağıdır. Bu görevlere başlamadan önce sırasıyla Seferihisar, Selçuk ve Konak Belediyelerinde Proje Koordinatörü olarak görev yapmıştır. 2009'dan bu yana Avrupa Birliği projeleri eğitmeni olarak görev almaktadır. ODTÜ İstatistik Bölümü'nü bitiren Kuzu, yaklaşık iki yıl İsviçre Lozan Üniversitesi'nde aktüerya ve siyaset bilimi alanlarında dersler almıştır. Siyaset Bilimi alanında olan yüksek lisansını tezsiz olarak Ankara Üniversitesi'nde sürdürdü. Dostluk Yardımlaşma Vakfı, Şirince Türetim Derneği, Üniversite Toplum Derneği, İzmir Atatürk Lisesi Mezunları Derneği ve ODTÜ Ege Mezunları Derneği üyesidir. 'Sokaklar Bizim' kitabını köşe yazılarını derleyerek hazırlamıştır.