Advert
Advert
Advert

Soya küspesi kullanımı ve özellikleri

Soya küspesi kullanımı ve özellikleri
Soya küspesi kullanımı ve özellikleri Küçük Menderes
Bu içerik 515 kez okundu.
Advert

Soya küspesi, yemlerde katkı maddesi olarak kullanılır. Soya küspesi tüketen kuzuların canlı ağırlık artışı, diğer küspe çeşitlerininkine göre yüksek olduğu gibi 1 kg canlı ağırlık artışı için gerekli olan yem tüketimi ile canlı ağırlık maliyetinin daha düşük olması ve kuzu besisinde soya küspesinin kullanılması önerilmektedir. 56 günlük besi sonunda canlı ağırlıkta %12-40, yemden yararlanma oranında %10-60‘lık artışlar sağlamakta ve 1 kg canlı ağırlık artışı için tüketilen yem miktarının maliyetinde %5,59‘luk bir azalma sağlamaktadır.

Koç katımı ve gebeliğin son döneminde besleme düzeyinin yükseltilmesi halinde (kaba yeme ek olarak 500-1500 g yoğun yem), koyunlarda döl verimi ile kuzuların büyüme ve yaşama güçlerinde artış sağlanmaktadır. Sütten kesim sonrası yoğun besiye alınan kuzuların rasyonlarındaki yem formu, besi performansına önemli derecede etkili olmadığından besi yemlerinin hazırlanmasında kullanılan hububatın kırma ve öğütme gibi işlemlere gerek olmadan kuzulara verilmesi önerilmektedir.

Kuzuların sütten, yemden erken kesilmeleri durumunda besi performanslarının düşmediği, buna karşın canlı ağırlık artış maliyetinin aşağıya çekildiği; kuzuların süt ikame yeminden erken kesilmeleri durumunda her ne kadar canlı ağırlık artışını sağlayamamış ise de canlı ağırlık artış maliyetini önemli derecede azalttığı bildirilmiştir. Kesif yem karmasında ayçiçeği küspesi yerine malt çilinin %50 ve %100 oranlarında ikame edilmesi mümkün olmakla birlikte bu uygulamanın manda beslenmesinde süt verimi açısından karlı olmasına karşın sığır beslenmesinde az da olsa gelir kaybına yol açmaktadır. Ayrıca malt çilinin rasyon içerisinde oranındaki artışa paralel olarak süt yağı yüzdesinde düşmeye sebebiyet verdiği, bunun da manda yetiştiriciliğinde arzu edilmeyen bir durum olduğu sonucuna varılmıştır. Hayvan pancarının sağmal inek rasyonlarında kolaylıkla kullanılabileceği, süt verimi üzerine olumlu etkisinin olduğu ve kaba yemin %60 ve 80’ini teşkil etmesi halinde dahi süt yağı oranı üzerinde etkisinin önemsiz olduğu bildirilmiştir.

12 ay ve 6 ay yaşta besiye alınan erkek mandaların optimum besi sürelerinin sırasıyla 126 ve 155 gün olduğu ortaya konmuştur. 7-11 yaşlı esmer ırk sığır besisinde yem sanayii besi yemi ile beslemenin rasyonda malt çili olan yemle beslemeye göre daha karlı olduğu, manda besisinde ise her iki yem rasyonu ile beslemenin arasında farkın bulunmadığı; dolayısıyla malt çili içeren rasyonlarla beslemenin manda besisi için daha karlı olduğu  saptanmıştır. Ürenin manda besisinde protein kaynağı olarak kullanılabileceği belirtilmiştir. Mandalarda kastrasyonun günlük canlı ağırlık artışı ve yemden yararlanma yeteneğine sığır türüne göre olumsuz, karkas randımanı ve soğutma kaybı üzerine ise olumlu etki yaptığı saptanmıştır.

 “Mandaların malaklarını görmeden sütlerini bırakmadıkları, malağı ölen mandanın kuruya çıktığı ve bunun önlenmesi için ölü malağın derisinin bir başka malağa bağlanarak ananın sütünün bırakmasının sağlandığı, elden süt içirmenin malaklarda ölüm oranını artırdığı, ananın süt verimini azalttığı” gibi görüşlerin geçersizliği kanıtlanmıştır. Mandalar, makine ile sağılmış ve bu şekildeki sağımın süt verimine olumlu etkisi olmuştur. Elden süt içirme ile malakların süt tüketimi klasik yetiştirmeye göre önemli derecede azalmış, böylece değerlendirilen süt miktarı artmıştır. Malakların elden süt içmeye alışmaları, manda sütünde inek sütünden daha kolay olmaktadır. Ağız sütünü aldıktan sonra elden süt içirmeye manda sütü ile başlanması ve alışma sağlandıktan sonra sığır sütüne geçmenin daha uygun olacağı kanaatine varılmıştır.   

Anadolu mandalarında yem formunun yem tüketimi üzerine olan etkileri, yem çeşidi ne olursa olsun en fazla yem tüketimi toz form ile gerçekleştirilmiştir. Bunlardan da en fazla tüketilenin toz formdaki arpa olduğu gözlenmiştir. Hemen hiçbir yem çeşidinde kırma form istemle tüketilmemiştir. Karma yemin sadece 16 mm pelet çaplı olanı diğer formlarına  (8 mm pelet çaplı ve toz) göre daha çok sevilerek  tüketilmiştir. 100 kg canlı ağırlık için tüketilen kuru madde miktarı arpa + buğday + mısır + karma yemin dane formda daha yüksektir.

Manda besinde kaba yem oranının rasyonda yüksek olması, kas dokusunu daha fazla geliştirmiş; yoğun yem oranının artmasının ise kas içi ve kaslar arası yağ dokuyu daha fazla arttırmıştır. Rasyonda yoğun yem oranının artması daha yüksek randıman vermiştir.

Yağı çıkarılan bitkisel tohumların arta kalan posasıdır. Değerli bir hayvan yemi, yakacak ve gübredir. Pamuk tohumlarının küspesi protein bakımından zengindir. Özellikle sığır ve koyunları beslemede kullanılır. Küspe, balıkçılıktan küçük ve büyükbaş hayvan yemine kadar geniş bir alanda kullanılan bitki artığıdır. Her ne kadar bazı alanlarda kullanımı yasaklansa da, balıkçı ve çiftçiler bu ucuz ürünü çok sık kullanır. Yağı ya da suyu çıkarılmış bitkinin kuru kalıntısı, posası. Genellikle hayvan yemi, gübre ya da yakacak olarak kullanılır. Küspeler fazla miktarda selüloz taşıdıklarından sindirilmeleri zordur. Bu nedenle başka maddelerle karıştırılarak hayvanlara yedirilmesi daha doğrudur.

Çiftçilerin özellikle kışın büyükbaş ve küçükbaş hayvan besisinde kullandığı, kötü kokulu olmasına rağmen ucuz maliyeti ile gözde besin maddelerindendir. Hayvanların süt üretiminde pozitif etkisi vardır fakat et kalitesini düşürür. Bu yüzden ileride kesilecek hayvanlara verilmesi doğru bulunmaz. Küspenin en çok kullanılan türü şeker pancarı küspesidir.

Özellikle Trakya bölgesinde üreticiler tarafından şeker pancarı fabrikalara satıldıktan sonra geriye kalan küspe alınarak kışın hayvanlara verilmek üzere olabildiğince nemden uzak bir biçimde naylon brandalar ile kat kat sarılarak muhafaza edilir. Son yıllarda gelişen teknoloji ile birlikte küspe, sulu olarak değil kurutulmuş ve özel işlemlerden geçirilerek preslenmiş olarak satılmaktadır.

Yasak olmasına rağmen balıkçılar bazı küspeleri avlanmada kullanırlar. İnsana kokusu çok kötü gelse de balıklar bu tür bir yeme bayılırlar. Genellikle tatlı su balıklarının avlanmasında kullanılmakta, preslenmiş olarak satılmaktadır. KKGM'nin yayınladığı bir genelgeye göre balık avında küspe kullanımı yasaklanmıştır. Yazın suyun çekildiği bölgelerde kalan küspe parçacıkları büyükbaş ve küçükbaş hayvanlar tarafından yenilmekte, bu esnada toprakta takılı kalan olta iğnelerini yutup çeşitli zarara uğramaktadırlar.

Küspe ayrıca yakıt olarak da kullanılır. Her türlü meyvenin artığı olduğu için özündeki enerji yüzünden yakıt olarak kullanılmaktadır. Yakıt olarak kullanılmasının bir diğer nedeni ise maliyetinin çok çok düşük olmasıdır. Son yıllarda yakıt ve yağ üretimi için sıkça ekilen kanoladan da küspe yapılmaktadır.

 

Advert
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Polisten ticari taksilere denetim
Polisten ticari taksilere denetim
İZMİRGAZ, ÖDEMİŞLİ MUHTARLARLA BULUŞTU
İZMİRGAZ, ÖDEMİŞLİ MUHTARLARLA BULUŞTU